ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ದೇವಿ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ: ಭಕ್ತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಗರದ ಮಹಾಸಂಗಮ
2026: ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಆರಂಭ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರುವ ಸಿರಸಿ ಪಟ್ಟಣವು ಈಗ ಭಕ್ತಿಯ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಂಬಾ ದೇವಿ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಅದ್ದೂರಿ ಚಾಲನೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಪ್ರತೀ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಈ ಮಹಾಜಾತ್ರೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ರಥೋತ್ಸವದ ವೈಭವ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.
“ಸೀಮಾರೇಖಾ ದೇವಿ” (Seemarekha Devi) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಅಥವಾ ದೇವಿಯ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.
ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಸೀಮಾರೇಖೆ’ ದಾಟುವುದು ಅಥವಾ ಸೀಮೋಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ. ಇದರ ಕುರಿತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
೧. ಸೀಮಾರೇಖಾ ಅಥವಾ ಸೀಮೋಲ್ಲಂಘನೆಯ ಅರ್ಥ
ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಿಯು ಗ್ರಾಮದ ರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ರಥೋತ್ಸವದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ದೇವಿ “ಸೀಮೋಲ್ಲಂಘನೆ” ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಪಟ್ಟಣದ ಗಡಿಯನ್ನು (Boundary/Border) ದಾಟಿ ಹೋಗುವ ವಿಧಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸೀಮಾರೇಖೆ ದಾಟುವುದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
೨. ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ದೇವಿಯು ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುವುದು ಎಂದರೆ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಗಡಿ ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವಿಯನ್ನು ಗದ್ದುಗೆಯಿಂದ ಇಳಿಸಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಕರೆತರುವಾಗ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
೩. ಜಾತ್ರೆಯ ಅಂತ್ಯದ ಸಂಕೇತ
ಜಾತ್ರೆಯ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಸಡಗರ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ದೇವಿಯು ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತೆರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇವಿಯು ಮರಳಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಭಕ್ತರು ಈ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
೪. ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಯ ರೂಪವಾಗಿ ಸೀಮಾರೇಖಾ
ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಾರೇಖಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಗಡಿ ದೇವತೆ (Border Goddess) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತು ಯಾವುದೇ ರೋಗರುಜಿನಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳು ಊರಿನೊಳಗೆ ಬರದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವವಳೇ ಈ ದೇವಿ.
೧. ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
2026: ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಆರಂಭ:-
ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1688 ರಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು, ಎಂಟು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಮೊದಲು ಹಾನಗಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಸಿರಸಿಯ ಕೆರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಸೋಂದಾ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಸಿರಸಿ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಮಾರಿಕಂಬೆಯೇ ಸರ್ವಸ್ವ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರಲೆಂದು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸುಖ-ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ದೇವಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊರುತ್ತಾರೆ.
೨. ಮಹಾರಥೋತ್ಸವದ ವೈಭವ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆ
ಸಿರಸಿ ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ. ಈ ರಥವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮರದ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
- ರಥದ ನಿರ್ಮಾಣ: ಈ ರಥವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾದ ಮರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ. ರಥೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ದೇವಿಯನ್ನು ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಭೂಷಿತಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ರಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ರಥ ಎಳೆಯುವ ಸಂಭ್ರಮ: ‘ಜೈ ಮಾರಿಕಂಬೆ’ ಎಂಬ ಜಯಘೋಷಗಳ ನಡುವೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ರಥದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಮೈ ನವಿರೇಳಿಸುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ರಥವು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಭಕ್ತರು ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ರಥಕ್ಕೆ ಎಸೆದು ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
೩. ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು
ಸಿರಸಿ ಮಾರಿಕಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಇದು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಭ್ರಮ.
- ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ: ಜಾತ್ರೆಗೆ ಮುನ್ನ ದೇವಿಯ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇವಿಯ ವಿವಾಹ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂಕೇತ.
-
ರಥಾರೋಹಣ: ನಿಗದಿತ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ರಥಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಜಾತ್ರಾ ಗದ್ದುಗೆ: ರಥವು ಸಂಚರಿಸಿ ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜಾತ್ರಾ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದೇವಿಯು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
೪. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮಹಾಪೂರ
ಸಿರಸಿ ಜಾತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹಬ್ಬ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲೆಯಾದ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಡೆಯುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಜನಸಾಗರವೇ ನೆರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು: ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ವೀರಗಾಸೆ, ಕಂಸಾಳೆ ಮತ್ತು ಭಜನಾ ಮಂಡಳಿಗಳು ಜಾತ್ರೆಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.
- ಮನರಂಜನೆ: ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ತೊಟ್ಟಿಲುಗಳು (Giant Wheel), ಸರ್ಕಸ್ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
೫. ಸಿರಸಿ ನಗರದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ
ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿರಸಿ ನಗರವು ಮಧುವಣಗಿತ್ತಿಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗೂ ಸುಣ್ಣ-ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ಬಂದು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಘಮಲು, ಹೂವಿನ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಸಂಭ್ರಮದ ನಗು ಮಲೆನಾಡಿನ ವೈಭವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಸಿರಸಿ ಪೇಡ’ ಮತ್ತು ‘ಅಲೆಮನೆ ಬೆಲ್ಲ’ದ ವ್ಯಾಪಾರ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿರುತ್ತದೆ.
೬. ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು
ಸಿರಸಿ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎಂಟು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು: ರಸ್ತೆಬದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಮಳಿಗೆಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದು ಲಾಭದಾಯಕ ಸಮಯ.
- ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ: ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಡ್ಜ್ಗಳು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಬುಕ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೂಡ ಹಗಲಿರುಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
೭. ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಭದ್ರತೆಯು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
- ಪೊಲೀಸ್ ಭದ್ರತೆ: ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯು ಸಾವಿರಾರು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ. ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ಚಲನವಲನದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
- ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಶೌಚಾಲಯ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೆರಳಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
೮. ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಶೇಷತೆ: ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜಾತ್ರೆ
ಈ ಬಾರಿಯ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಸಿರಸಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮಿತಿಯು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ತಂಡಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
೯. ಭಕ್ತರ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು
ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದ ಭಕ್ತರೊಬ್ಬರು ಹೇಳುವಂತೆ, “ಮಾರಿಕಂಬೆಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಷ್ಟಗಳೂ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮದು. ನಾವೂ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.” ಇಂತಹ ಸಾವಿರಾರು ಕಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಅಣುವಿನಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಜಾತಿ-ಮತ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮದ ಜನರು ಮಾರಿಕಂಬೆಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
೧೦. ಉಪಸಂಹಾರ
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಿರಸಿ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಂಬಾ ದೇವಿ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಭಾವನೆ. ಇದು ಜನರ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಇನ್ನು ಸಿರಸಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ.
- ಜೈ ಮಾರಿಕಂಬೆ!