ಹೊಸ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2026-27 (FY 2026-27) ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ – “ನನ್ನ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ?”
ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಗ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ? (ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿವರ)
ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2026: ಯಾವುದು ಲಾಭ? ಎಷ್ಟು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಲು, ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Old Tax Regime) ಮತ್ತು ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (New Tax Regime) ಎರಡರಲ್ಲೂ ತೆರಿಗೆ ರಹಿತ ಆದಾಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಹೊಸ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಡಿ ಎಷ್ಟು ಆದಾಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಮಗೆ ಇರಬಹುದು. ಈ ಲೇಖನವು ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2026: ಯಾವುದು ಲಾಭ? ಎಷ್ಟು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ? ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಹೊಸ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯಿದೆ 2025 ಮತ್ತು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು 2026 ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ಹಿಂದಿನ 1961ರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು 1962ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರಳೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು (tax slabs), ದರಗಳು ಅಥವಾ rebate ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ, FY 2026-27ರಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಆದಾಯ ಮಿತಿ FY 2025-26ರಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2026: ಯಾವುದು ಲಾಭ? ಎಷ್ಟು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ (Income Tax) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2020ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ “ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ” (New Tax Regime) ಮತ್ತು “ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ” (Old Tax Regime) ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಲಾಭ-ನಷ್ಟ, ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಯಾವುದು ನಿಮಗೆ ಸೂಕ್ತ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Old Tax Regime)
ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ವಿನಾಯಿತಿ ಮಿತಿ: ₹2.5 ಲಕ್ಷ
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ: ₹3 ಲಕ್ಷ
ಅತಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ: ₹5 ಲಕ್ಷ
ಈ ಮಿತಿಯೊಳಗಿನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ₹5 ಲಕ್ಷದೊಳಗಿದ್ದರೆ, Section 87A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹12,500 rebate ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಆದಾಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
₹5 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಇದ್ದರೆ? ₹5 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಇದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಕಡಿತಗಳು (deductions) ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತೆರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು:
₹50,000 ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಡಕ್ಷನ್ (salaried ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ) Section 80C ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹1.5 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ ಮನೆ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿಗೆ ₹2 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ.
Section 80D ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ.
HRA (House Rent Allowance)
ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (New Tax Regime)
ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ವಿನಾಯಿತಿ ಮಿತಿ: ₹4 ಲಕ್ಷ
ಈ ಮಿತಿಯೊಳಗಿನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ.
ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ (Salaried Persons)
₹75,000 ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಡಕ್ಷನ್ ಲಭ್ಯ ಇದರಿಂದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ₹12.75 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಬಹುದು
(₹75,000 ಕಡಿತ ಮಾಡಿದ ನಂತರ taxable income ₹12 ಲಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ)
ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು?
ಈ ಎರಡು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು:
ನಿಮ್ಮ taxable income ₹12 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಆದಾಯ ₹12 ಲಕ್ಷದೊಳಗಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ದರಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವ capital gains ಇದ್ದರೆ ಈ capital gains ಮೇಲೆ Section 87A rebate ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Read More:- ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೇಮಕಾತಿ 2026: 70 ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಆಹ್ವಾನ – ಇಂದೇ ಅಪ್ಲೈ ಮಾಡಿ! https://onemediakannada.com/karnataka-high-court-recruitment-2026-assistant-court-secretary-jobs/
FY 2025-26ರಿಂದ, Section 87A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹60,000 rebate ಇರುವುದರಿಂದ ₹12 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಆದಾಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಚಯ:-
ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2026: ಯಾವುದು ಲಾಭ? ಎಷ್ಟು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ?ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೇತನ, ವ್ಯವಹಾರ ಲಾಭ, ಬಾಡಿಗೆ, ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಲಾಭ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳು ಇವೆ:
ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Old Tax Regime)
ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (New Tax Regime)
2026ರಿಂದ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ (default option) ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡಿತಗಳು (deductions) ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು (exemptions) ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು – ಏನು ಬದಲಾವಣೆ?
ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026ರಿಂದ:
ಹೊಸ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ 2025 (Income-tax Act 2025)
ಹೊಸ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು 2026 (Income-tax Rules 2026)
ಇವು ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
1961ರ ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆ
1962ರ ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಿವೆ.
ತೆರಿಗೆ ದರಗಳಲ್ಲಿ (tax rates) ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ
ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ
Section 87A ರಿಬೇಟ್ (rebate) ಕೂಡ ಅದೇ ಇದೆ
ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಆದಾಯ ಮಿತಿ (tax-free income limit) ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಂತೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Old Tax Regime)
ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ವಿವಿಧ ಕಡಿತಗಳು (deductions) ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು (exemptions) ಪಡೆಯಬಹುದು.
1. ಮೂಲ ವಿನಾಯಿತಿ ಮಿತಿ (Basic Exemption Limit)
ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಆದಾಯ
ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ :- ₹2.5 ಲಕ್ಷ
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು (60+) :- ₹3 ಲಕ್ಷ
ಅತಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು (80+) :- ₹5 ಲಕ್ಷ
₹5 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ
ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ Section 87A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ:
₹5 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ ಆದಾಯ ಇದ್ದರೆ ₹12,500 ರಿಬೇಟ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ
ಇದರ ಪರಿಣಾಮ: ₹5 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಶೂನ್ಯ ತೆರಿಗೆ (Zero Tax)
Read More:- https://www.incometax.gov.in/iec/foportal/
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Central Government Tax System) ಭಾರತ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ, ಜನಸೇವಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವೇ ತೆರಿಗೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳು (Direct Taxes) ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು (Indirect Taxes). ಈ ಎರಡೂ ವಿಧದ ತೆರಿಗೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳು ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಲಾಭದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆಗಳು. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ (Income Tax) ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕಂಪನಿ ತೆರಿಗೆ (Corporate Tax) ಕೂಡ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಆಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭದ ಮೇಲೆ ಈ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ತೆರಿಗೆ ಭಾರವನ್ನು ಯಾರ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವರು ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು ಎಂದರೆ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ನೇರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾವತಿಸದೇ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST – Goods and Services Tax). ಜಿಎಸ್ಟಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2017ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ದೇಶದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆಗಳು ಇದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಡ್ಯೂಟಿ, ವ್ಯಾಟ್ (VAT), ಸರ್ವಿಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ತರಲು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ “ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ತೆರಿಗೆ” ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು. ಇದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದು, ತೆರಿಗೆ ದ್ವಂದ್ವತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಿವೆ: ಸಿಜಿಎಸ್ಟಿ (CGST – Central GST), ಎಸ್ಜಿಎಸ್ಟಿ (SGST – State GST), ಮತ್ತು ಐಜಿಎಸ್ಟಿ (IGST – Integrated GST). ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ CGST ಮತ್ತು SGST ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ IGST ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತೆರಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ತೆರಿಗೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಾಗರಿಕರು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು (slabs) ಇವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದಾಯದ ಮಟ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ದರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆ ದರ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Progressive Tax System) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (New Tax Regime) ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Old Tax Regime) ಎಂಬ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳು ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ದರಗಳಿವೆ ಆದರೆ ಕಡಿತಗಳು (deductions) ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡಿತಗಳು ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಆದರೆ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಡ್ಯೂಟಿ (Customs Duty) ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಾಯವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸೈಸ್ ಡ್ಯೂಟಿ (Excise Duty) ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ಜನರ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಚುರುಕಾಗುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದಾಗ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಿವೆ. ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ (ITR) ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಜಿಎಸ್ಟಿ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ—all ಇವುಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. ತೆರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇಂದ್ರ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಮಂಡಳಿ (CBDT – Central Board of Direct Taxes) ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮಂಡಳಿ (CBIC – Central Board of Indirect Taxes and Customs) ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು. ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಬಡವರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ತೆರಿಗೆಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದರಿಂದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಹ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ. ತೆರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆ (Tax Evasion), ಕಪ್ಪು ಹಣ (Black Money), ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ಅನುಷ್ಠಾನ ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು. ಸರ್ಕಾರವು ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ಯಾನ್-ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕಿಂಗ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು.